Weekmarkt, themamarkten, braderie en jaarmarkten.

Mogen wij u iets vragen?

Waarschijnlijk gebruikt u een Adblocker die er voor zorgt dat u geen advertenties ziet op hollandsemarkten.nl. Dit vinden wij erg jammer omdat wij u dankzij deze advertenties al jaren lang gratis de handigste en leukste informatie over en op de markt kunnen bieden.

Maakt u daarom alstublieft een uitzondering en schakel de Adblocker voor hollandsemarkten.nl uit.

Hartelijk dank!

Team hollandsemarkten.nl

Hollandse Markten

Naamloos Normale pagina

Van kermis tot markt

Wat hebben de kermis en de markt gemeen? Een heleboel! De kermis is een onderdeel van een oude feestelijke cultuur van Nederland. Het woord kermis is ontstaan uit het woord Kerckmisse. De kermissen zijn al vele eeuwen oud, ook de kermis kreeg vaak de naam van de heilige en meestal vielen deze dagen samen als het om een groot feest ging. Aan de kermis was ook vaak een vrije markt gebonden en was het de ideale markt om inkopen te doen zoals een winkelcentrum deze functie nu uitoefent. De kermis en bijkomstige evenementen duurde soms tot wel enkele weken.Veel handelaren bezochten grootse middeleeuwse evenementen. Ook vanuit het buitenland was veel belangstelling, van zowel de handelaren als de “toeristen”. De kermis van toen was van een geheel ander volksvermaak. Een combinatie van markt, kermis en circus!

Kop van Jut
Kermis was altijd een belangrijke onderbreking in de sleur van het dagelijkse leven. De kermis van nu lijkt dan ook niet meer op de kermis van vroeger. Tegenwoordig is de kermis een mechanische speeltuin. Bezoekers zijn snel uitgekeken; ze hebben het allemaal al eens eerder gezien en gedaan in pretparken.
Honderd jaar geleden waren onze voorouders al zeer verguld met de eretekenen, die de exploitant van de Kop van Jut hen op de borst speldde, wanneer zij met veel krachtpatserij erin geslaagd waren om de bel boven in het wankele bouwwerk te laten horen. Deze attractie verscheen pas op de kermis aan het eind van de 18e eeuw en was bedacht door een slimme kermisexploitant. Het volk kon het namelijk maar moeilijk verkroppen, dat de Haagse moordenaar Jut zijn doodstraf ontlopen was, doordat deze een paar jaar eerder afgeschaft was.
Carroussel

In deze tijd verschenen ook de grote carrousels, vele van Belgische oorsprong. Namen als Janvier en De Wolff, Tewe enz. spreken nog altijd sterk tot de verbeelding. Naast deze attracties boden draaiorgels, poffertjes-, oliebollen- en wafelkramen, worstelaars, het vlooientheater en het Theatre des variété (waarin men zich kon vergapen aan de dikke dame met de baard of aan het slangenmens) onze grootouders het nodige vertier.
Tijdens deze feesten hield men een jaarmarkt, waar de Hollands graven al in de 12e en 13e eeuw het recht voor verleend hadden. Op deze jaarmarkten verkochten de kramers allerlei voorwerpen, waaronder snuisterijen voor de vrouwen en gereedschappen voor de mannen. De winkelstand was in die dagen wel zeer bescheiden van omvang en daardoor moest dikwijls tot de jaarmarkt worden gewacht, alvorens men zich een bepaald artikel kon aanschaffen.
Kwakzalver

Zo'n jaarmarkt had ook aantrekkingskracht voor personen van bedenkelijk allooi. Kwakzalvers probeerden de bezoekers bij de neus te nemen door hen middelen tegen allerlei kwalen aan te smeren. Ten overstaande van vriend en vijand verloste hij een ieder van zijn of haar ontstoken tanden en kiezen en zo veranderde in de loop van de geschiedenis steeds meer het karakter van de jaarmarkt. Meer en meer werd het een gelegenheid voor volksvermaak.
Behalve zich vergapen aan wonderdokters, kon men zich te goed doen aan drank en eten. Marktkruis
De kermis en jaarmarkt waren samengevoegd. Ook de aanvoer van vee was belangrijk voor de handel dus gemakshalve kwam er bij de kermis en jaarmarkt ook nog eens een veemarkt: paarden, koeien, geiten, varkens, klein pluimvee en aanverwante zaken. Met de inkopen moest je wel oppassen en de kwakzalverij was druk doende slag te slaan op de kermis en vrije markten. Voor veel markten gold destijds het marktkruis, een ieder welke schulden hadden of gezocht werd door het gezag, kon rekenen op een tijdelijke clementie als men zich tussen de marktkruizen bevond.

De kruizen werden geplaatst door de landsheer of aanverwant gezag. Het gezag kwam wel even geld ophalen voor de huur van de plek, kraam of stalling van de dieren. De kerk had grote invloed op de kermis en paarden- en jaarmarkt, men sprak in de kerk van een losbandig geheel als er een kermis werd gehouden. De kermis was een slecht volksvermaak, het bracht de bevolking tot bandeloosheid, onzedelijkheid, verkwisting, ongewenste samenscholing en verarming van het volk. Het had niet veel met de Kerkmisse te maken en bracht vreemd en besmet volk naar de omgeving. De bezoeker welke in bezit waren van de pest of tyfus konden geen toegang krijgen tot en binnen de stadspoorten, maar soms brak er toch besmetting uit onder de bevolking en juist de kermis was een bron van ziekmakende bacteriën.

Nu ging het er vroeger qua hygiëne niet echt goed aan toe, vooral ongecontroleerd eten en drinken vonden de weg naar de bezoekers waarbij vermeld mag worden dat er nog geen koeling was. Toch profiteerde ook de kerk zowel financieel als geestelijk en vloeide het geld de kerkkas in. De kermis vermaak van toen is geheel uitgestorven en heeft plaats gemaakt voor een nieuwere elektrische vorm van vermaak doch zijn er herkenbare elementen terug te vinden in de attracties die herinneringen terugbrengt van een ver verleden.Bont gezelschap
De dikke dame, de hond met de twee koppen, het in stukken zagen van een mens, de Egyptenaar die op een spijkerbed ging liggen, de kleurling uit een ver land, de boeienkoning, de toverlantaarns, de berentemmer, de waarzegster en zelfs de boxtent voor een robbertje vechten is niet meer. Het mannetje met op zijn buik een handdraaiorgeltje en het dansende aapje op zijn schouder is er ook niet meer en de kwakzalver die zijn Chinese slangenolie verkocht die overal goed voor was vind je er zeker niet meer terug. Zijn product was goed voor het poetsen van zilver en het verwijderen van vetvlekken, tevens kon men het gebruiken voor de hik, slechte ogen, reumatiek en het hielp voor het zuiveren van het bloed...

Soms had het gezag de handen vol en was het wapengekletter niet van de lucht! Veel "oud zeer" werd ook nog eens op zo'n groot evenement beslecht! Het kon al de bijkomstigheden in de vroegere eeuwen van de volksvreugde bij de kermis en jaarmarkt gangers niet drukken.
Kermis past zich aan
In Nederland zijn nog veel kermissen te vinden. Vooral in het zuiden van het land is dit nog een groots volksvermaak en zijn in sommige steden meer dan 120 kermisattracties aanwezig.
Ook in de wat kleinere steden in het noord oosten van het land zijn nog leuke kermissen te bezoeken. Deze kermissen zijn dan wel van een kleinere omvang, maar wel vol van oude nostalgie en probeert men de oude tijd te evenaren zodat men nog wel eens in de mallemolen kan rond slingeren. Touwtje trekken, ballen smijten, buks schieten, de reuze rad, de achtbaan, het spookhuis, de draaimolen, bots autootjes of de grijpkraan.

Ook voor het eten van oliebollen, een suikerspin of een zuurstok in alle vormen en maten is de kermis de ideale plek om te verblijven. De kermis is erg flexibel en past in de stad, het dorp of op het platteland. Vroeger werd de kermis zelfs op het bevroren ijs gehouden maar waren de attracties vanzelfsprekend lichter als nu. Nu vindt men vaak bij een jaarmarkt een kermis of visa versa. Het is een samenkomen van de bevolking voor plezier en vertier, al eeuwen lang. De kermis past zich gewoon aan, wie weet wat voor een attracties er over tientallen jaren weer bijgevoegd gaan worden en spreekt men dan over een nostalgische draaimolen en vliegt men dan over de kermis? Stuk voor stuk zijn alle attracties onderdelen van de gezelligheid en sfeer die de kermis heeft behouden.Circus
De vroeger Kerckmis was ook een voorloper van de huidige circussen. Acrobaten, jongleurs, magiers, al die acts waren al eeuwenlang als losse attracties te vinden op de Kerckmissen. Zo'n 200 jaar geleden kwamen mensen op het idee om diverse artiesten in een voorstelling te verzamelen. Circusvoorstellingen vonden in de negentiende eeuw plaats in houten barakken op de kermis. De Nederlandse circussen van Mozes Blanus en Lion Dassie exploiteerden later het eerste vaste circusgebouw. Blanus, directeur van een paardenspel, stond op de kermis naast een concurrent en de strijd om het publiek barstte in volle hevigheid los. De concurrent van Blanus, een Hagenaar kreeg op 't laatst geen publiek meer en sloot vóór de kermis uit was. Stralend van rechtmatige vreugde en trots hield Blanus een lange, wèl doordachte rede en - toonde den volke ten slotte een groote natte rijtuigspons, die hij met beide handen uitkneep, zodat het water er aan alle kanten krachtig uitspoot. Triomfantelijk riep hij uit: Geacht publiek - let op astublief, dit is de zuivere beeltenis van de positie van 't geval. Zóó geweldig als 't nou uit deze spons uitloopt, zóó loopt 't in mijn circus in! En daarna de uitgeknepen spons omhoog houdend: - D'r is geen druppeltje meer in - zóó is 't nou bij mijn buurman de Hagenaar - hij is op de flacon.... God is rechtvaardig! Het Amsterdamsche publiek begreep dat dadelijk en jaren lang bleef “het is de spons van Blanus” een gevleugeld woord’.
Meer weten over Kermis? Kijk op Kermis.nl

Meer weten over Circussen, zie www.circusweb.nl

Vorige pagina Vorige Boven Naar boven


Powered by Google

        




Hollandse Markten B.V. ©®™ 1998-2017 - KvK Haaglanden 24449909 - BTW nr. 820275670B01
Nu 179 bezoekers online     23058061 bezoekers sinds 1 januari 2006
  Algemene Voorwaarden FAQ/Veel gestelde vragen Markt Landelijk Aanmelden Redactie formulier